გუნფუ, როგორც ჩინეთში

Gong Fuგუნფუ ჩინური ჩაის ცერემონიაა. გუნფუ ჩაი გუნფუ ჩაიდანში მზადდება. აქ მთელი იწილო-ბიწილო და შენი ჭირიმე-შენ გენაცვალეა… რაც არ ვიცი და როგორც არა-ჩაის მოყვარული მაგაზე არ დავწერ. ეს პოსტი ტრადიციული გუნფუ ჩაიდნის თანამედროვე გამარტივებულ მიდიფიკაციაზეა, რომელსაც ღილაკიანი გუნფუ ჩაიდანი ჰქვია და “ამაზონიდან” შევიძინე. ყავის დაყენებას ვაპირებდი, მაგრამ ჩაისთვისაც გამომადგა. იმ ჩაისთვის, მე(ც) რომ მიყვარს. მთლად ჩაიც რომ არაა – ხილის ან სხვადასხვა ხილის გემო-არომატით გაჯერებული ჩაისთვის, ჩემი ჩაისტი მეგობრები რომ ჩაიდ არ ცნობენ. Smile

მაგრამ გუნფუ ჩაიდანში კლასიკურ შავ ჩაისაც მოამზადებთ და, როგორც დავწერე, ყავასაც. და იმავე ჩაისტების შეფასებით, არომატული ჩაი გამოდის.

Continue reading

How-to: ვლაგდებით სამოგზაუროდ

მოგზაურის რვეული:
ჩანთა, რომელიც უნდა ჩაალაგო, ქანცი რომ არ გაგწყდეს

გრილი ღამე (თბილისიდან რეისები ხომ, ჩვეულებრივ, გამთენიისასაა), თბილისის აეროპორტი (ან, თუნდაც – ქუთაისისა იყოს), მშვენიერი, სამოგზაურო განწყობა და თქვენი მეუღლე/პარტნიორი/მეგობარი/თანამგზავრი (საჭირო – დატოვეთ), რომელიც ორი უზარმაზარი (ან – სამი საშუალო, ან ერთი პატარა და ორი უზარმაზარი, ზურგსუკან რომ მალავს) ზომის ჩემოდნით მობრძანდება. Sad smile

ნაცნობი ამბავია?

ახლა ვნახოთ, როგორ ჩავბარგდეთ ისე, რომ ყველაფერი აუცილებელი თან გვქონდეს და ერთ სულზე ერთი საშუალო ზომის (თვითმფრინავის სალონში რომ აგვატანინებენ – ისეთი) ჩანთა გვეყოს.

წესი პირველი (დაუჯერებელი): ჩანთა მეტად (ან, როგორც მინიმუმ, არანაკლებ) ბევრს იტევს, ვიდრე – ჩემოდანი, თუ სწორად ჩაალაგებ.

(აქ ვგულისხმობ: ზურგჩანთას, ან მესინჯერს ან ყველა სხვა ტიპის ჩანთას, რომელსაც ზურგზე მოიგდებ, მხარზე გადაიკიდებ ან გააგორებ, მთავარია – იყოს მჩატე, ელასტიური, კარგად შეკერილი, სასურველია – ვერტიკალური (თუ გორგოლაჭები აქვს – ბრუნვადიც) და არა-ჰორიზონტალური).

წესი მეორე: ყველაფერი, რაც საშუალოსტატისტიკურ, არაპარანოიდალურ, არაპიემესიან ადამიანს სჭირდება 7-10-დღიანი მოგზაურობისთვის ჩაეტევა 25-40 ლიტრი მოცულობის ჩანთაში.

Continue reading

20-10: იაპონური ოცნება, რომელმაც მსოფლიო გააოცა

სისტემა 20-10, იგივე Tabata იაპონელმა ექიმმა იზუმი ტაბატამ შექმნა ამ 20-ოდ წლის წინ. ეს არის ვარჯიშის მეთოდი, რომელსაც თავდაპირველად  ციგურებით ჩქაროსნული მორბენლები იყენებდნენ (დოქტორი ტაბატა იაპონიის ოლიმპიურ ნაკრებთან მუშაობდა), შემდეგ უკვე სხვა სახეობებშიც მოიკიდა ფეხი დღეს კი მოყვარულთა შორისაც დიდი პოპულარობით სარგებლობს. 20-10 სისტემით ვარჯიში გეხმარებათ სწრაფად გაიუმჯობესოთ ფორმა და შეინარჩუნოთ ენერგია მთელი დღის განმავლობაში, საუკეთესოდ წვავს კალორიებს და ებრძვის სტრესს. სწორედ ამიტომ მას იყენებენ პროფესიონალი სპორტსმენებიც და ისინიც, ვინც უბრალოდ საკუთარ ჯანმრთელობაზე ზრუნავს.

პრინციპი ძალიან მარტივია – 20 წამი მაღალი ინტენსიობით ვარჯიში + 10 წამი შესვენება + 20 წამი მაღალი ინტენსიობით ვარჯიში და ა.შ. 8-ჯერ (ან – 5-ჯერ… თუ ძალიან გაგიჭირდათ, 3-ჯერ მაინც).

Continue reading

ყავამანის დღიურები: არაბიკა და/თუ რობუსტა

***პოსტი მეორე***

tazza-chicchi-di-caffeდაფიქრებულხართ თუ არა, როგორ გამოიყურება ყავის მცენარე? საიდან ჩნდება ყავის მარცვალი? ტრადიციულად ხეს ვუძახით, თუმცა, ბუნებაში 90 სახეობამდეა და ზოგი ბუჩქივით გამოიყურება, სხვა – მომცრო ხესავით. ამ 90 სახეობიდან მხოლოდ ორი გვაძლევს  მარცვალს, რომელიც ყავის სასმელის მოსამზადებლად გამოიყენება. ეს ორი ყველამ ვიცით – არაბიკა და რობუსტა (ერთი-ორი სხვაცაა, მაგრამ ძირითადად, კუპაჟისთვის იყენებენ ხოლმე და მათზე დაწვრილმანება არ ღირს). “ბურბონი”, “სიდამო”, “ჰარარე”, “ფლორესი” და ბევრი სხვა – ყავის ჯიშებია, იგივე არაბიკა და/ან რობუსტა, მაგრამ სხვადასხვა რეგიონში მოყვანილი.

მოდი, შევთანხმდეთ, სადაც ამ პოსტში ყავას დავწერ – სასმელს ვგულისხმობ, სხვა შემთხვევაში ყავის მარცვლად ან ნაყოფად დავაზუსტებ ხოლმე. დაკიდევ, არ მგონია, ამის შეხსენება საჭირო იყოს, მაგრამ პოსტის სისავსითვის დავწერ: ყავის მარცვლები – ყავის ხის ნაყოფის კურკაა. თავად ნაყოფსაც იყენებენ საკვებად, როგორც ამბობენ, მომჟავო-მოტკბო გემო აქვს. მწიფე ნაყოფი წითელი ფერისაა და ორი კურკა აქვს.

სხვადასხვა რეგიონში მოყვანილი ყავის ხის ნაყოფი (შესაბამისად – კურკაც და შესაბამისად – მისგან მოხარშული ყავაც) ისევე განსხვავდება გემოთი და არომატით, როგორც, ვთქვათ, ქინძმარაული და მუკუზანი. ამასთან, ერთი სახეობის (ჯიშთა ჯგუფის – როგორც გენებოთ) მარცვალს საერთოც ბევრი აქვს. ერთ რეგიონში მოყვანილ არაბიკას ბევრად მეტი საერთო ექნება ცხრა მთას იქეთ თუ ოკეანგაღმა მოყვანილ არაბიკასთან, ვიდრე იქვე, ყურიძირში მოყვანილ რობუსტასთან.

ასე, ერთი ხელის მოსმით რომ ჩამოვწეროთ:

არაბიკა უფრო რბილი გემოთი და არომატით გამოირჩევა, მჟავე დაჰკრავს და 2,5-3-ჯერ ნაკლებ კოფეინს შეიცავს, ვიდრე რობუსტა.

რობუსტას უფრო მძაფრი არომატი ახასიათებს, გამოხატულად მომწარო გემო აქვს და მდიდარია კოფეინით.

ამ ორი სახეობის გარჩევა შეძენისას, საბედნიეროდ, ძალიან ადვილია.

Continue reading

ყავამანის დღიურები: ჯორის ფსელიდან – ესპრესომდე

Double Espressoდიდედაჩემი თელაველი იყო. თელავში, როცა რამე უგემურ სასმელს გადაეყრებოდნენ, ასე იტყოდნენ – ეს რა ჯორის ფსელიაო. 90-იანებში ავსტრიაში რომ მოვხვდი პირველად და ვენური ყავა გავსინჯე, მაშინ მივხვდი, თუ რა ჯორის ფსელს ვსვამდი მთელი სტუდენტური ცხოვრება. Smile

არა, ბათუმში, იცოცხლე, ყოველთვის იცოდნენ ყავის მოხარშვა, ჯორის ფსელში მე ხსნად ე.წ. ყავას ვგულისხმობ – ყავა პელე, რაღაც ინდური მაიმუნობა, ნესკაფე კლასიკი… რაც იშოვებოდა იმხანად ჩვენში.

ჯორის ფსელი, სიგუას ნამცხვარი, მეცხრე ბლოკი და ნატო ონიანი.

დღეს ეს ამბები გამოკეთდა – თბილისში ბევრი კარგი კაფეა, სადაც მრავალი სახის ყავის სასმელის არჩევა შეგიძლია. სამი აგერ სახლთან მაქვს, სამ ნაბიჯზე. გადადი, შეუკვეთე – დალიე. მაგრამ ერთ დღეს მაინც გადავწყვიტე, რომ ესპრესოს აპარატი სახლშიც მქონოდა. ამ პოსტში (უფრო კი პოსტების ციკლი გამოვა) ჩემეულ გამოცდილებაზე დავწერ, როგორ შევირჩიე ესპრესოს აპარატი, როგორ დავმეგობრდით თუ ვმეგობრდებით, როგორ ვსწავლობ კარგი ესპრესოს მოხარშვას, როგორ ვცოდვილობ ლატე-არტში…

თუ აპარატი არ გაქვთ და ყიდვას აპირებთ, ჩემეული გზის გავლა მოგიწევთ, ისე, როგორც მე გავიარე სხვა მილიონობით ყავამანის გზა.

თუ აპარატი გაქვთ, სცადეთ, ეგებ რაღაც ახალი და სასარგებლო ჩემი პოსტებიდანაც გაიგოთ.

თუ აპარატი არ გაქვთ და არც ყიდვას აპირებთ – ეს პოსტ(ებ)ი თქვენთვის უბრალოდ დროის კარგვა იქნება.

ამ პოსტში მე ესპრესოს ვიტყვი ხოლმე ხშირად და თქვენ კაპუჩინო, ლატე, მაკიატო და მრავალი სხვა ყავის სასმელი მიამატეთ გემოვნებით და გუნებაში, ის, რაც ესპრესოთი მზადდება.

ნაბიჯი 1.01: აპარატი

Continue reading

How-to: ისმინე, ყავის მძებნელო…

პოსტი – ტაბუს (და ყველას, ვისაც მოკადანი აქვს ან ახლა შეიძენს)

Vader-coffeeვთქვათ არის ვინმე, ვინც ჩემს რჩევას ენდო და ბიალეტის (ან ბიალეტის-ტიპის, ესეც გამოდგება) ყავის სახარში შეიძინა, ახლა გემრიელი ყავის მოხარშვა სურს, ვერ გამოსდის და მე მომადგა… ჰოდა, სანამ შემოველანძღები კიდევ რამდენიმე რჩევას დავწერ საკუთარი გამოცდილებიდან.

  • ამ პოსტში გამოყენებული ტერმინები: ესპრესო, კაპუჩინო, ლატე და სხვანი პირობითია ნერვიული აფეთქების ზღვარზე მყოფთ ვთხოვ, ნუ გაცხარდებიან. რა თქმა უნდა, ბიალეტის ყავადანი ნამდვილ ესპრესოს ვერ ხარშავს. მასში უბრალოდ ძალიან გემრიელი და მილიონობით იტალიელისთვის ტრადიციული “ოჯახური” ყავა მზადდება… (ოჯახური ღვინის მსგავსად). Smile სხვათა შორის, ყავის ხარშვა და ღვინის დაწურვა იტალიაში მამაკაცის საქმეა.
    თუმცა, დასახელება Espresso Maker-ს თავად Bialetti-ც იყნებს – ინგლისურად სწორედ ასე აწერია. სლოგანი კი, რომელიც ალფრედო ბიალეტიმ მოიგონა მოკადანისთვის ასე ჟღერს:
    In casa, un espresso come al bar! (ესპრესო შინ, ისეთი, როგორც ბარშია), ჰოდა, თუ ესპრესოს ვიტყვი, არც ეგ იქნება დიდი ცოდვა…Smile თუმცა, მოდი, დავარქვათ ამ ყავას – მოკა. ბიალეტის ყავადანს კი – მოკადანი.

ჯერ, როგორ მუშაობს მოკდანი:

საკუთარ ვიდეო-ტუტორიალს ნუ მომთხოვთ (ისედაც უამრავია იუთუბზე და არ დავანაგვიანებ). ვრცელი ვიდეო წინა პოსტში ჩავსვი, აქ მოკლე და დაწურულ ვიდეოს დავამატებ:

Continue reading

How-to: ყავა და ყავადანი

როგორ მოვამზადოთ კლასიკური, გემრიელი იტალიური ყავა სახლში

  • ამ პოსტის პირველი ნაწილი თეორიული და უსარგებლო იქნება, მეორე კი პრაქტიკული და გამოსადეგი. ვისაც ზედმეტი ლაი-ლაი არ მოსწონს, და პირდაპირ ყავის მოდუღებაზე სურს გადასვლა, მეორე ნაწილზე გადაინაცვლოს. Smile

Bialetti Moka Express Espresso Makerერთმა კაცმა თქვა – სანამ კოლუმბი ამერიკას აღმოაჩენდა, გურულები, ალბათ, მშივრები ისხდნენო – მჭადისა და ლობიოს სიყვარულს გულისხმობდა.

დღეს ალბათ ყველას გვაქვს სახლში ყავის მოსამზადებელი ელექტრო-აპარატი. ესპრესოს/კაპუჩინოს აპარატი. ნესპრესოს აპარატი. ფილტრიანი (ამერიკული გაფილტრული ყავის) აპარატი. რძის სათქვეფი…

გურულებთან რა შუაშიაო მკითხავთ და რას სვამდნენ იტალიელები ესპრესოს ელექტრო-აპარატის გამოგონებამდე? ესპრესოს სვამდნენ. მექანიკური დანადგარით მომზადებულ ესპრესოს.  პირველი ასეთი აპარატი იტალიელმა გამომგონებელმა ანჯელო მორიონდომ (Angelo Moriondo) გამოიტანა გურმანთა სამსჯავროზე ტურინის 1884 წლის გამოფენაზე და 16 მაისს შესაბამისი საპატენტო მოწმობაც აიღო. მისი დანადგარი ტლანქი და მძიმე იყო, ესპრესოსთვის დღეს იდეალურად მიჩნეულ წყლის 9+ ბარის წნევასაც ვერ წარმოქმნიდა, მაგრამ სწორედ მორიონდოა ესპრესოს პირველი აპარატის გამომგონებელი, დაილოცოს მისი სახელი. თუმცა, ეს მორიონდო, ჩანს ცოტა უხიაგი კაცი იყო, დანადგარის წარმოება და გაყიდვა არც უცდია – თავისთან სამზარეულოში დადგა და ფაბრიკანტებს თუ კაფეს მფლობელებს უარით ისტუმრებდა ხოლმე. დაჯდებოდა ვერანდაზე, ფეხს ფეხზე გადაიდებდა, გაზეთს გაშლიდა, ესპრესოს წრუპავდა და გამვლელ-გამომვლელთ გულს უხეთქავდა – მე რაღაცა მაქვს და თქვენი თავი კი ჩაისაც წაუღიაო, პრინციპით…   ამიტომ კარგა ხნის განმავლობაში მისი ღვაწლი ყავის გურმანთა წინაშე მივიწყებული იყო, ესპრესოს აპარატის შემქმნელად კი სხვა იტალიელი ინჟინერი, ლუიჯი ბეცერა (Luigi Bezzera) მიიჩნეოდა, ვინც  1901 წლის 18 ნოემბერს დააპატენტა მორიონდოს გამოგონების გაუმჯობესებული ვარიანტი, ფინანსისტ დეზიდერიო პავონის (Desiderio Pavoni) შეუამხანაგდა… და ესპრესომანიაც დაიწყო. სხვათა შორის, კომპანია La Pavoni დღემდე არსებობს, ისევე როგორც კომპანია Bezzera.

Continue reading