ლაქსიანური გასაღები

რობერთ შექლი

რიჩარდ გრეგორი ვირუსებისა და ინფექციების გაუვნებელყოფის პლანეტათშორისო სამსახურის AAA Ace-ის ოფისში, საკუთარ კაბინეტში იჯდა დამტვერილ მაგიდასთან და პასეანსს შლიდა არნოლდის მოლოდინში. შუადღე მომდგარიყო, ლამის, მისი პარტნიორი კი არსად ჩანდა. ამ დროს იყო, დარბაზიდან რაღაც ბრახუნის ხმა და ჩოჩქოლი რომ შემოესმა.

არნოლდმა AAA Ace-ის კარი შემოაღო და შემოყო თავი.

– პუნქტუალობა მეფეთა თავაზიანობაა? – ჰკითხა გრეგორმა.

– ეს-ესაა, ბედნიერ ვარსკვლავზე დავეშვით, – უპასუხა არნოლდმა. კარი ფართოდ გახსნა და, თითქოს, სცენაზე ყოფილიყოს, თეატრალური ჟესტით, – აბა, შემოიტანეთ, ბიჭებო!

შავი კუბი ოთხმა ძლივს შემოათრია ოთახში. ქოშინებდნენ და ხვითქი გადასდიოდათ. ყუთი პატარა სპილოს ზომისა იყო, ნაკლების – არა.

– აგერ! – ამაყად თქვა არნოლდმა. მტვირთავებს ანგარიში გაუსწორა. დადგა ამაყად, დოინჯშემოყრილი. ოდნავ მოჭუტული თვალებით დანადგარს დააცქერდა.

Continue reading

კერკეტი კაკალი

ალფრედ ბესთერი

Alfred Bester The Die-Hard

ძველად, – თქვა ბერიკაცმა, – იყო შეერთებული შტატები და რუსეთი და ინგლისი და რუსეთი და ესპანეთი და ინგლისი და შეერთებული შტატები. ქვეყნები იყო. იყო სახელმწიფოები. ერები იყვნენ. მსოფლიოს ხალხები.

– დღესაც არიან მსოფლიოს ხალხები, ბერიკაცო.

– შენ ვინ ხარ? – ჰკითხა ანაზდად ბერიკაცმა.

– მე ვარ თომა.

– თომა?

– არა, ბერიკაცო, თომა.

– აბა მე რა ვთქვი? თომა.

– თქვენ არასწორად გამოთქვით, ბერიკაცო – სხვა თომას სახელი თქვით.

– თქვენ ყველანი თომა ხართ, – თქვა ბერიკაცმა კუშტად, – ყველანი თომა ხართ, ან დიქი ხართ, ან ჰარი.

მზის გულზე იჯდა და კანკალებდა – სძულდა საამო იერის ეს ახალგაზრდა კაცი. Continue reading

ველდი

რეი ბრედბერი

– ჯორჯ, გთხოვ, ბავშვების ოთახში შეიხედე.

– დაემართა რამე?

– არ ვიცი…

– აბა…

– ჯორჯ, უბრალოდ მინდა, რომ შეხედო. ან ფსიქოლოგს დაურეკე, იმან ნახოს.

– რა ესაქმება ფსიქოლოგს ჩვენი ბავშვების ოთახთან?

– ძალიან კარგად იცი, რაც! – ქალი სამზარეულო ოთახის შუაში დადგა და ღუმელს დააცქერდა. ღუმელი კი საქმიანობდა თავისთვის – ვახშამს ამზადებდა ოთხი ადამიანისთვის.

– ბავშვების ოთახი ის აღარაა, რაც ადრე იყო.

– კარგი, დავხედოთ.

Continue reading

ვარსკვლავი ბრწყინავს, კრთის სასიამო

ალფრედ ბესთერი

საჭესთან ოცდათვრამეტი წლის მამაკაცი იჯდა. იყო მაღალი, მილეული და უღონო. დამძიმებულს განათლებითა და იუმორის გრძნობთ, ნაადრევად შევერცხლილი თმა მოკლედ ჰქონდა შეჭრილი. მიზანი დაესახა და კვალს ადგა მისამართების დავთრით აღჭურვილი. ის განწირული იყო.

ავტომობილი ფოუსთ ავენიუს აყვა და მე-17 ნომერი შენობის წინ გაჩერდა. მძღოლმა დავთარს ჩახედა. გადმოვიდა მანქანიდან და სადარბაზოს კარი შეაღო. საფოსტო ყუთებს შეავლო თვალი, კიბეები აირბინა და 2-F ბინის ზარი დარეკა. სანამ გამოეპასუხებოდა ვინმე, მოასწრო და პატარა, შავი რვეული და იშვიათი ვერცხლისფერი ფანქარი მოიმარჯვა. ოთხი ფერის გულით.

Continue reading

მუშკეტერები

1622 წელს ლუი მეცამეტემ, ციცას რომ ეფერებოდა იმ ლუის მამამ, მსუბუქი კავალერიის მუშკეტებით (თოფი იყო ერთგვარი) აღჭურვა ბრძანა – ასე მოევლინენ საფრანგეთს მუშკეტერები. მეფის პირადი გვარდია იყო, ასეც ერქვა – მეფის მუშკეტერები (Mousquetaires de la maison militaire du roi de France), თუმცა სულ მალე მუშკეტერების მეორე რაზმიც შექმნეს, ვისაც პრემიერ-მინისტრის, კარდინალ რიშელიეს დაცვა დაევალა. კი, დიუმა სხვა რამეს გვიყვება, მახსოვს, როგორ არ მახსოვს, მაგრამ სინამდვილეში კარდინალის გვარდიელებიც მუშკეტერები იყვნენ… დიუმას ათასი ტყუილის გამოგონება სჩვევია. თან ისე კარგად აკეთებს ამას, რომ სიმართლეს დაგავიწყებს.

Three Musketeers (3)

Continue reading

ქუჩის კატა, სახელად ბობი

ერთ ძველ პოსტში ვწერდი, რომ მწერლების უმრავლესობა, ალბათ, სულკატიანია. მწერლობა მშვიდ გარემოს, ფურცელთან (საბეჭდ მანქანასთან, კომპიუტერთან) დიდხანს ჯდომას ითხოვს და კატა ამ გარემოს უფრო უხდება, ვიდრე ძაღლი. ამიტომ უმართლებთ კატებს მწერალ-პატრონებში. და რამდენიმე ძალიან კარგი ლიტერატურული ნაწარმოების გმირებადაც იქცნენ. ჯანი როდარის ფეხცანცარა ციცუნია. ბულგაკოვის კატა ბეჰემოთი. ჩაპეკის ფილოსოფოსი კატა და ლუის ქერალის ჩეშირელი კატა.

ბობი ლონდონელი ქუჩის კატა იყო, სანამ ჯეიმს ბოუენს გადაეყრებოდა. ახლა რამდენიმე წიგნისა და ერთი ფილმის პერსონჟია.

Bob & Bowen (3)

Continue reading

იაკობის დასაცავად

არც ერთ ამბავს აქვს დასაბამი. მხოლოდ ათვლის წერტილი, საიდანაც მთხრობელი ამბის მოყოლას გადაწყვეტს.
უილიამ ლენდეი. “მიშნ ფლეთს”

ტყეში 14 წლის ბიჭის გვამს პოულობენ. მკერდზე სამი ჭრილობა აქვს, თითქოს, სამკაპი დაარტყეს. სინამდვილეში დანაა. სამი სიმეტრიული ჭრილობა. სამივე – სასიკვდილო. გამოძიებას ოლქის პროკურორის პირველი მოადგილე, ენდი ბარბერი ხელმძღვანელობს. სულ მალე ეს გამოძიება ყველაზე დიდ კოშმარად ექცევა – ყველა სამხილი ჯეიქობ ბარბერზე მიანიშნებს – გარდაცვლილის თანასკოლელსა და ენდი ბარბერის ვაჟზე. ამავე დროს, საქმე ისე მიდის, რომ ენდი ბარბერი იძულებულია, მისი ოჯახის ბნელი წარსული ამოქექოს და ის ჩონჩხები გადმოალაგოს კარადიდან, საგულდაგულოდ რომ დაუმალავს. რა არის ოლქის პროკურორის პირველი მოადგილის პირველი რიგის ამოცანა? საქმის გამოძიება? საკუთარი წარსულის დაფარვა? შვილის გამოხსნა? წიგნი სასამართლო დეტექტივია. “თორმეტი განრისხებული მამაკაცი” თუ გინახავს – რაღაც მსგავსი. თუმცა იქ ამბავი ნაფიცი მსაჯულების სათათბირო ოთახში ვითარდება, აქ კი – სასამართლო დარბაზში, მანამ, სანამ მსაჯულები ვერდიქტის გამოსატანად წავლენ. თუ ავტორის ოდნავ ზანტ თხრობის სტილს მიყვები და სხვადასხვა დეტალებით დახუნძლულ თხრობაში არ ჩაიკარგები – რამდენიმე სიუჟეტური მალაყი და მოულოდნელობა გელის.

Continue reading

იტალიიდან გაერთიანებულ სამეფოში გაგზავნილი წერილი: ის, რაც ჩვენ ვიცით თქვენი მომავლის შესახებ

ფრანჩესკა მელანდრი

თვითიზოლაციაში მყოფი რომაელი ავტორი საკუთარ გამოცდილებას გვიზიარებს იმის შესახებ, თუ რას უნდა ველოდოთ.

ამ წერილს იტალიიდან გწერ, რაც იმას ნიშნავს, რომ ხმას გაგონებ შენი მომავალიდან. ჩვენ ახლა იქ ვართ, სადაც რამდენიმე ხანში თქვენ იქნებით. ეპიდემიის მრუდი გვიჩვენებს, რომ ხელგადახვეულნი ვცეკვავთ.

სულ რამდენიმე ნაბიჯით გისწრებთ, ისე, როგორც ვუჰანი იყო რამდენიმე კვირით ჩვენს წინ. თვალს გადევნებთ და თქვენ ახლა იქცევით ისე, როგორც ვიქცეოდით ჩვენ. თქვენც იგივე არგუმენტები გაქვთ, რაც, სულ ცოტა ხნის წინ, ჩვენ გვქონდა. ახლა მათ შორის დგახართ, ვინც ჯერ ისევ ამბობს: ”ეს ხომ უბრალოდ გრიპია, რა საჭიროა ამხელა აურზაური?” და ვინც უკვე გაიგო.

Continue reading

თერაპია

ახლა თავყბას დამამტვრევენ – გაუელვა თავში პაულ ჰერცფელდს.
სებასტიან ფიცეკი. “ჩამოკვალვა”.

პაულ ჰერცფელდს თავყბა არ დაუმტვრიეს. ქალიშვილი გასტაცეს და 48 საათი აქვს, სანამ გოგონა სერიული მოძალადისა და მკვლელის ხელში აღმოჩნდება. ჰერცფელდი გერმანიის კრიმინალური პოლიციის ფედერალური ოფისის ექსტრემალური დანაშაულების სპეციალური განყოფილების უფროსია, პათოლოგანატომი. მას ორი გზა აქვს – ან გამტაცებლის მოთხოვნები შეასრულოს, ან გზა ნახოს, როგორ დაიხსნას შვილი.

Continue reading

ნუარის ოთხი გვარდიელი

ჟაკ დერეს “მარტოხელა”, “ბანდა”, “პოლიციური ისტორია”, “აურზაური ტოკიოში”, “სხვის ტყავში”, ედუარდ მოლინაროს “მძევალთა ბანდა”, დენი დე ლა პატელიერის “აურზაური პანამაში” თერენს იანგის “ცივი ოფლი”, ჟორჟ ლოტნერის “ფაშა”, ჟან ბეკერის “მომხიბლველი ნაძირალა”, “კაცი, სახელად როკა”, ჟაკ ბეკერის “ხელი არ ახლო ნადავლს”, “ხვრელი”, ჟორჟ ლოტნერის “მსტოვრები”, “ბატონი განგსტერები”, ანრი ვერნეის “მელოდია სარდაფიდან”, “სიცილიური კლანი”, ნილ ჯორდანის “კარგი ქურდი”, ჟილ გრანჟიეს “წითელი შუქი ანთებულია”, კლოდ სოტეს “აწონე ყველა რისკი” ჟან-პიერ მელვილის და ალენ კორნოს “მეორე სუნთქვა”, რობერ ენრიკოს “თავგადასავლის მაძიებელნი”, ჟოზე ჯოვანის და რაშიდ ბუშარების “ორნი ქალაქში”, ჟოზე ჯოვანის “მკვლელის შავი მანტია”, მგლები მგლებს შორის”, “მტაცებელი”…

ამ ფილმებს, იმის გარდა რომ ფრანგულია (თითქმის ყველა), ძველია (უმრავლესობა), საკულტოდ იქცა თავის დროზე (ბევრი), ნანახი არ გექნება (თითქმის არც ერთი) Smile … კიდევ ოთხი საერთო აქვს – ალფონს ბუდარი, ალბერ სიმონენი, ოგიუსტ ლე ბრეტონი და ჟოზე ჯოვანი – ფრანგული ნუარის, პოლარისა და კრიმინალური რომანის ოთხი გვარდიელი.

მუშკეტერი შემეძლო, მეთქვა. სტერეოტიპულად: თუ ფრანგები არიან და თან – ოთხი (სამიც შეიძლება), აუცილებლად მუშკეტერს მოაყოლებენ ხოლმე. თუმცა ამათ მუშკეტერობისა არაფერი სცხიათ, იმის გარდა, რომ ავანტიურისტი იყო ოთხივე და ნიჭიერი. მაგრამ ისეთები აქვთ ჩადენილი ახალგაზრდობაში, უკანასკნელი გვარდიელიც არ იკადრებდა.

ციხეში დაიწყო წერა ოთხივემ (სხვადასხვა დროს) და დიდწილად საკუთარ გამოცდილებას აღწერდნენ.

გვარდიელი პირველი.

Continue reading

მწერალი, ვინც “საუკუნეებს გაუძლო”

პოსტი ჯორჯ ორუელზეა. დრაფტებში მეგდო რახანია: გამოქვეყნება არ მეჩქარებოდა – ორუელი ვინ არ იცის-მეთქი, ვფიქრობდი. და მართალი ვყოფილვარ. 🙂

ცხადია, საუკუნეებს ჯერ ვერ გაუძლო, “1984”-ის გამოცემიდან ერთი საუკუნეც არ გასულა, 70 წელი აღნიშნეს წელს, მაგრამ 7 მილიარდი რომ აქვს კაცს, რამდენიმე ათეულსა თუ ასეულზე გამოეკიდო, სირცხვილია.

მითუმეტეს რომ, საუკუნეებს გაუძლებს ნამდვილად. მისი პერსონაჟები ხომ, სამწუხაროდ, არსად ქრებიან.

თუმცა, დრო იყო ჯორჯ ორუელი (George Orwell) თავად კინაღამ დაემგვანა იმ “სასარგებლო იდიოტს” ტოტალიტარული რეჟიმები და სხვადასხვა წვრილფეხა ავტორიტარები რომ იყენებენ. ბრიტანელ ინტელექტუალთაგან ზოგმა მის იდიოტიზმში ისე ღრმად შეტოპა, რომ სამშობლოს ღალატამდე მივიდა. მათგან ყველაზე კარგად ცნობილი ე.წ. “ქემბრიჯის ოთხეულია” ქიმ ფილბის მეთაურობით. მემარცხენე და მარქსისტი იყო ჯორჯ ორუელიც.

Continue reading