სამყარო ნათელ მხარეს

ricardo-zamoraომების ისტორია გმირებსა და ანტიგმირებზე დგას. ასეა ფეხბურთის ისტორიაც. და როგორც ომში, ასე ფეხბურთში ხშირად ხდება – ვინც ერთისთვის გმირია და საამაყო, მეორისთვის – მტერია და უხსენებელი. უზბეკეთში, ეგერ, ყოველმეორე ქუჩას თემურ ლენგის სახელი ჰქვია, ჩვენთვის კი მასზე დიდი მაოხრებელი ცოტა თუ ყოფილა (თუმცა, ამის დაწერა დღეს ცოტა სარისკოა, აუცილებლად გამოჩნდება ვიღაც “პატრიოტი” და გეტყვის – ჰოდა, რუსებს რას ერჩი, მოდი ჯერ უზბეკებთან “გავაიასნოთ” სიტუაციაო…). ისევ ფეხბურთს დავუბრუნდეთ – ესპანური ფეხბურთის ყველა დროის საუკეთესო მეკარედ აღიარებული, დიდად პატივდებული და კერპად ქცეული, სიცოცხლეშივე “ღვთაებრივად” (el Divino) შერაცხული რიკარდო სამორა (Ricardo Zamora Martínez) მადრიდში კერპია, მაგრამ ბარსელონაში დედები და მამები ჭირვეულ ბავშვებს ეტყვიან ასე – ჭამე ფაფა, თორემ გაიზრდები და სამორა გახდებიო.

Continue reading

იაპონელი პო

Edogawa Rampoტარო ჰირაის ლიტერატურული ფსევდონიმი მისი ამერიკელი კერპის  სახელის და გვარის იაპონური ალიკვალია. ედოგავა რამპო – ასეთ მეტყველ ფსევდონიმს პასუხისმგებლობაც დიდი აქვს. აწევა უნდა შეგეძლოს.

ედოგავა რამპო დიდი მწერალია. კლასიკური დედუქციურ-ფსიქოლოგიური დეტექტივის ოსტატი. ვისაც წაკითხული არ გაქვთ, მოსალოცად გქონიათ საქმე. ნამდვილი სიამოვნება გელით წინ. პირველად წაკითხვის სიამოვნება. უცნაურია, რომ ჩვენში ნაკლებად პოპულარულია და ნაკლებად იცნობენ. აღმოსავლური მითოლოგია, მისტიკური შეფერილობა, დეტექტური ისტორია, მოულოდნელი ფინალი – ყველაფერია, რომ გეგემრიელოს. Continue reading

ფრანგი კულინარი

ერთი უცნაური რამ უნდა ვაღიარო – ბავშვობაში ეკლერი არ მიყვარდა. :/ არა, მთლად “არ მიყვარდა” არა, მაგრამ ჩემი ბავშვობის პოპულარულ საკონდიტრო სამეულში – შუ (რომელიც პროფიტროლია), ხვეულა (რომელსაც მაშინ ტრუბოჩკას ეძახდნენ) და ეკლერი – ეს ბოლო ყველაზე ნაკლებად მიყვარდა. რუსთაველზე ერთი ცნობილი საკონდიტრო იყო, ვერ ვიხსენებ ახლა, რა ერქვა, ხშირი სტუმარი ვიყავი და რომ შემეკითხებოდნენ, რას ინებებო – შუს და ტრუბოჩკას ვითხოვდი, ხოლმე. იშვიათად – ეკლერს. არ ვიცი, კომუნისტებს თუ დავაბრალო. Smile როგორც ქართული წესია – საკუთარ სიგლახეს რომ წარსულ დროს ვაბრალებთ.

დღეს ამათგან ყველაზე მეტად ეკლერი მიყვარს. კონდიტერის შედევრი, რომელიც დიდ კულინარიულ წიგნშია, როგორც ფრანგი ერის ეროვნული, კულტურული და გასტრონომიული ფასეულობა.

Marie Antoine Caremeბევრი კულინარიული საოცრების ავტორის სახელი, სამწუხაროდ, დაკარგულია. ეკლერს გაუმართლა – პირველმა ვინ გამოაცხო, ვიცით – მარი ანტუან კარემმა (Marie Antoine Carême), კულინართა მეფემ და მეფეთა კულინარმა, როგორც უწოდებდნენ. იყო ნაპოლეონის, გეორგ მეხუთისა და ალექსანდრ პირველის მზარეული… ახლა ტალეირანზე, ბარონ ჰოუდენზე, ბანკირ როტშილდსა და სხვა წვრილფეხობაზე არაფერს ვამბობ. ნამდვილი სელებრითი იყო – ინსთაგრამი რომ ჰქონოდა, ვერც წარმოვიდგენ, რამდენი ფოლოვერი ეყოლებოდა. კარემი Haute cuisine-ის ერთ-ერთი პირველი მაგისტრია, კულინარი, ვინც დგას ამ “ნატიფი კულინარიის” ფუძეებთან. ამბობენ, რომ ფრანგული კულინარიული ხელოვნების დამსახურება მსოფლიო გამოცდილების სისტემატიზაცია და კანონების შექმნაა. ის, რაც სხვისთვის უბრალოდ საკვები იყო, ფრანგებმა ხელოვნებად, მეცნიერებად და ფასეულობად აქციეს. მათ ხიდი გადეს მსოფლიოში ცნობილ სხვადასხვა კულინარიულ ტრადიციას შორის. წმინდა ფრანგული კერძი არც იმდენია, რამდენიც ფრანგების მიერ “გაფრანგებული” და დახარისხებული. გამორჩეულად მნიშვნელოვანი კი ისაა, რომ სწორედ ფრანგები მიხვდნენ პირველები – უნდა დამსხდარიყვნენ, რეცეპტები ჩაეწერათ და წიგნებად აეკინძათ (დიუმა სულელი კი არ იყო, იმხელა კულინარიული ენციკლოპედია რომ დაწერა და იმასაც ამბობდა, ეს ჩემი ყველაზე მთავრი წიგნიაო) კარემი ამ საქმის მოთავეა – მისი “ფრანგული კულინარიის ხელოვნება” იმ დროის ბესთსელერი იყო. კიდევ სხვა რამდენიმე წიგნის ავტორია. ფრანგული კულინარიული ენციკლოპედიები კარგი ქვეყნის კონსტიტუციას ჰგავს, სადაც ერთი კანონი მეორის თავია და სხვის – ბოლო. და ყველა ერთად თავისუფლებისა და წესრიგისCuisine Francaise - Careme ჰარმონიაა და არა – აჯაფსანდალი.

Continue reading

მალიარი ხარ, ბიჭო?

შაბათის პოსტი

Mimino colorჯერ ისტორიები მოყვა – მოსკოვიდან ახალი ჩამოსული ვარო (2008 წლამდელ ამბავს ვყვები), იქო ესო-ისო, გაზპრომიდან დაწყებული კრემლის პალატებით დამთავრებული ყველგან ვარ ნამუშევარიო. ბოლოს ჟანა ფრისკეს (მაშინ ცოცხალი იყო, ცხონებული) ბინის რემონტის ამბავზე რომ გადავიდა, მეთქი, კარგი, მაგრამ ახლა ჩემს კედლებს მიხედე-მეთქი.

მაღაზიაში ფერი ავარჩიე. ვიყიდე “ბეტეკის” საღებავი და კოლერი. გამოთვალეს პროპორცია, რამდენი-როგორ უნდა შეგვეზავებინა და ცხრილი და ინსტრუქციაც გამოგვატანეს. მოვუტანე ამ ჩვენ “ფრისკეს მალიარს”. დახედა ეჭვის თვალით. გახსნა და ვუყურებ, შერევას აპირებს. ვეუბნები –  მოიცა, რას აკეთებ, აგერ დოზატორია და პროპორციაც წერია…

კი წერია, მაგრამ ეგ კომპიუტერში ჯდება ეგრე და სინამდვილეში არ ემთხვევაო. ეგ თეორიაა და მე პრაქტიკის სიმაღლიდან გეუბნებიო. გაზპრომიდან დაწყებული კრემლის პალატებით დამთავრებული ყველგან მე ვმუშაობდიო… შევატყე, ისევ ჟანა ფრისკეს ამბავს იწყებდა და ჯანდაბას, სცადე-მეთქი.

Continue reading

ქალები სტადიონზე

volume 1

ქალები ფეხბურთის სტადიონზე იშვიათად დადიოდნენ. ადრე. დღეს კაცებიც აღარ დავდივართ და არ ვიცი, როგორია ქალი-გულშემატკივრების საქმე. სპორტის სასახლეში კი ყოველთვის ბევრი ქალი-გულშემატკივარი იყრიდა თავს. იმ დროს, თბილისის “დინამო” რომ კალათბურთში ევროპის ჩემპიონთა თასის მფლობელი გახდა და მერეც. ყოველთვის. ახლაც ასეა. საიდან ეს განსხვავება? ალბათ იმიტომ, რომ გოგონებს მაღალი ბიჭები მოსწონთ. Smile 

მაგრამ მსოფლიოში ფეხბურთს ბევრი ცნობილი ქალი გულშემატკივარი ჰყავს. გამორჩეული გარეგნობის. სტადიონზე, ხშირად, სილამაზის კონკურსის გამართვაც შეიძლება. Smile მაგრამ ახლა სხვებზე დავწერ – იმათზე, ვისთვისაც ფეხბურთი პროფესიონალური ინტერესის საგანია. ქალ ჟურნალისტებზე, რომელთა გამორჩეულ გარეგნობას ფეხბურთის ნიუანსების ჩინებული ცოდნაც კი ვერ ფარავს.

კოლუმბიელი მირელლა ხრისალესი (Mirella Grisales) Telemundo Sports/NBC Universal-ის ჟურნალისტია. 38 წლისაა. Deportivo Independiente Medellín-ისა და მადრიდის “რეალისა” გულშემატკივარია. ერთხელ, კარგა ხნის უკან, ყველაზე სექსუალურ ლათინოამერიკელ ჟურნალისტებს შორის დაასახელეს და მას შემდეგ ამ სიის მუდმივი ბინადარია და არ ტოვებს. Smile 

Mirella GrisalesMirella Grisales 3

Mirella Grisales 4Mirella Grisales 2

მარინა გრანსიერა (Marina Granziera) კოლუმბიური Blu Radio-სა და Caracol TV-ს სპორტული ამბების მიმომხილველია.

Continue reading

ცენზურა და(ვ)იცავი, ბიჭო!

ერთხელ მეგობართან ვიყავი სტუმრად და საიდანღაც ძველი, სკოლისდროინდელი რვეული გააძრო. ნახე, რა ვიპოვეო. ლენინის რომელიღაც იუბილე იყო და სკოლაში საგანგებო მრავალფურცლიანი რვეული გაგვახსნევინეს –  მთელი იმ საიუბილეო წლის განმავლობაში ვავსებდით – ლენინზე ლექსები, ფოტოები, მოგონებები და ჯანდაბა იმას და ჩემ ბავშვობასაც. Smile მეც მქონდა მაშინ ეგეთი რვეული. პოლიტმეცადინეობა ერქვა თუ ისტორიის გაკვეთილზე იყო, აღარ მახსოვს.

მიჩვენებს ის ჩემი მეგობარი ამ რვეულს და ნახე რა ვიპოვეო, რა დღეში ვყავდითო… გამოვართვი და ამ დროს მისი პატარა შვილი მოდის და ეკითხება:

– მამა, ლენინი ვინ არისო.

მამამისს ჯერ გაუკვირდა, შემდეგ გაუხარდა და ეუბნება:

– რა ბედნიერი ხარ, შვილო, ლენინი ვინ არის, რომ არ იციო. Smile 

დღეს ის პატარა გაიზარდა და ახალგაზრდა კაცია უკვე. ლენინიც იცის, სამწუხაროდ და რუსული ენაც იცის. მაგრამ კარგი მშობლები ყავს, კარგი აღზრდა და კარგი გენები.

ყველას არ გაუმართლა ასე, სამწუხაროდ.

bigshit

Continue reading

თამბაქოს კვამლში

Conan Doyle with pipeჰოლმსიანური პოსტებისთვის ზოგი მოთხრობა რომ გადავიკითხე, ზოგიც – ფილმი ვნახე, თურმე, ბევრი რამ არ მახსოვდა. ამ პოსტის “მასალაც” მაშინ დამიგროვდა. იქ ვეღარ ჩავაკვეხე და იყოს ასე, აპენდიქსის სახით. Smile

ქონან დოილს მისი გმირების საყვარელი თამბაქოს ჯიშიც აქვს ნახსენები, სიგარეტიც, ჩიბუხის სახეობაც… დღეს ამ ამბავს ფროდაქთ ფლეისმენთი ჰქვია. Smile მწერალი, კი იყო ექიმი, მაგრამ თამბაქოს დიდი მოყვარული გახლდათ და სწორედ ჩიბუხს ანიჭებდა უპირატესობას.

თამბაქოს მცენარეს პირველებმა მაიას ტომმა მიაქცია ყურადღება. ჯერ გემო გაუსინჯეს, მერე დაღეჭეს და ბოლოს ცეცხლი წაუკიდეს და გააბოლეს.  ეს 3’000 წლის წინ მოხდაო – ასე მიიჩნევდნენ ისტორიკოსები, თუმცა ჰოლანდიელმა არქეოლოგებმა ლაოსში გათხრების დროს აღმოაჩინეს ჩიბუხი, რომელიც 5’000 წლისაა. აფრიკის მაცხოვრებლებიც არ უნდა გამოგვრჩეს სათვალავიდან, ისინიც ძველი და გამოუსწორებელი მწეველები იყვნენ.

Beautiful Pipes 8ინდიელთა უძველესი ჩიბუხები, ჩრდილოეთ ამერიკაში ქვისგან და სამხრეთ ამერიკაში კი ხისგანაა დამზადებული. აზიელები იყენებდნენ ბამბუკს. ამერიკელებმა, მოგვიანებით, სიმინდის ტაროსგან დაიწყეს ჩიბუხების დამზადება. ინგლისელები თიხას ანიჭებდნენ უპირატესობას. იცვლებოდა ჩიბუხის ფორმაცა და კონსტრუქციაც. ეს ყველაფერი: ფორმაც, კონსტრუქციული თავისებურებანი, მუნდშტუკის სიგრძე, დამზადებისთვის გამოყენებული მასალა უბრალო რამ არ გეგონოთ – გავლენას ახდენდა და ახდენს გემოზე, არომატზე და მწეველის გუნება-განწყობაზეც. Smile

Continue reading