ჰანს ვეგნერის სკამები

ყველაზე ხშირად და ბანალურად ჰანს ვეგნერს სკამების დანიელ უფლისწულს უძახიან. თუ მაინცდამაინც შექსპირულ მეტსახელებზე მიდგა საქმე, მეფეა უფრო და არა უფლისწული. მითუფრო რომ მისი იდეები, როგორც ჰამლეტის მამის აჩრდილი, ყველა დიზაინერს ადგას თავს და მოსვენებას არ აძლევს. 🙂 როგორც დიდი გამოწვევა.

სკამი, ალბათ, ყველაზე ძველი გამოგონებაა. ბორბალზე უფრო ძველიც. ვეგნერი XX საუკუნის დასაწყისში დაიბადა და, ვინ დათვალოს, რამდენნაირი სკამი დახვდა. თუკი რამ ახლის შექმნა ჩანდა შეუძლებელი, აქ იყო სწორედ, მაგრამ ვეგნერმა მაინც ეს გზა აირჩია.

Hans Wegner chairs

კარგი სკამის შექმნა ის ამოცანაა, რომელსაც ბოლომდე ვერასდროს დაძლევ.
ჰანს ვეგნერი

ჰანს ვეგნერის (Hans Jørgensen Wegner) მამა მეხამლე იყო. წაღების არტელი ჰქონდა. დანიური ქოშები ნანახი გექნებათ, ნანახი თუარა გაგონილი მაინც – ხისაა, ამიტომ ჰანსი ბავშვობიდან მეგობრობდა საჭრეთელთან, შალაშინთან და სხვა სადურგლო იარაღებთან. მამამ რომ შეატყო, გამორჩეული ნიჭი ჰქონდა, ხის სხვადასხვა ავეჯის კეთება შეასწავლა. ხელობა, შემდეგ – დიზაინი. ვეგნერმა ჯერ სახელოვნებო კოლეჯი დაამთავრა, სამხედრო სამსახურის მოლევის შემდეგ კი დიზაინის სამეფო სკოლასა და არქიტექტურულ აკადემიაში განაგრძო სწავლა. დაუახლოვდა იმ დროის ცნობილ დანიელ არქიტექტორებსა და ავეჯის დიზაინერებს და ყოველწლიურ გამოფენებშიც მიიღო მონაწილეობა.

Hans Wegner - Wing ChairHans Wegner - Wishbone ChairHans Wegner - Three-Seater SofaHans Wegner - Three-Seater Sofa 2Hans Wegner - Sofa BedHans Wegner - Valet ChairHans Wegner - Valet Chair 3Hans Wegner - Valet Chair 2Hans Wegner - Tub ChairHans Wegner - Upholstered Peacock ChairHans Wegner - Shell Chair 2Hans Wegner - Shell Chair

პირველი დიდი შეკვეთა აარჰუსის ახალი მერიის 1938-40 წლების შენობის პროექტირება იყო, სადაც არქიტექტორებმა ერიკ მიოლერმა, არნე იაკობსენმა და ფლემინგ ლასსენმა მიიწვიეს როგორც შიდა ინტერიერისა და ავეჯის დიზაინერი.

არნე იაკობსენთან თანამშრომლობა მომდევნო წლებშიც გააგრძელა. კოპენჰაგენში სუპერმარკეტების ასეთი ქსელია – ირმა (IRMA). დანიური კოოპერატივების გაერთიანებას ეკუთვნის. კიდევ რამდენიმე სხვა ქსელიც აქვთ. მათთვის ავეჯი ვეგნერმა შექმნა.

Hans Wegner - ChairHans Wegner - Venus BenchHans Wegner - Rocking ChairHans Wegner - BenchHans Wegner - Chair (prototipe) 2Hans Wegner - Chair (prototipe)Hans Wegner - ArmchairHans Wegner - Papa Bear ChairHans Wegner - Sawbuck Chair 2Hans Wegner - Sawbuck ChairHans Wegner - Chinese ChairHans Wegner - Chinese Bench

დანიური სტილი ჩემთვის არის დაწურვის, სისადავის ძებნის მარადიული პროცესი. გამოჭრა უმარტივესი ელემენტები – ოთხი ფეხი, დასაჯდომი, ლარტყა და სამკლავური.
ჰანს ვეგნერი

ჰანს ვეგნერი წლების განმავლობაში თანამშრომლობდა ავეჯის დიზაინის კომპანიებთან Fritz Hansen, Carl Hansen & Søn, PP Møbler.

Hans Wegner in his Ox Chair

Fritz Hansen ავეჯისა და აქსესუარების დიზაინის ერთ-ერთი უძველესი სტუდიაა, 1857 წლიდან არსებობს. მათთან მუშაობდა არნე იაკობსენიც. Carl Hansen & Søn 1908 წელს დაფუძნდა. PP Møbler კი 1953 წელს დააფუძნა დანიელმა ბიზნესმენმა, მეავეჯემ და ვეგნერის ახლო მეგობარმა ეინარ პედერსენმა.

ეს სამი კომპანია დანიური ინდუსტრიული დიზაინის ფლაგმანად რჩება დღემდე.

სიფრთხილე გვმართებს: საქმეს მეტისმეტი სერიოზულობით არ უნდა მივუდგეთ, მაგრამ ამ თამაშს სერიოზულად უნდა მოვეკიდოთ.
ჰანს ვეგნერი

Hans Wegner - Elbow ChairHans Wegner - Swivel ChairHans Wegner - Peacock ChairHans Wegner - Peter's Chair and TableHans Wegner - Keyhole Rocking ChairHans Wegner - Ox ChairHans Wegner - Oculus Chair 2Hans Wegner - Oculus ChairHans Wegner - Butterfly Easy ChairHans Wegner - Folding ChairHans Wegner - Flag Halyard ChairHans Wegner - Flag Halyard Chair 2

სკამებისა და სავარძლების გარდა, ჰანს ვეგნერს სხვა სახის ავეჯისა და სანათების დიზაინიც ეკუთვნის.  დათვალიერება და შეძენა Danish Design Store-დან შეგიძლიათ.

მაგრამ ვეგნერის ყველაზე ცნობილი ქმნილება მაინც მისი “მრგვალი სკამია”. მასში საუკეთესოდ განსხეულდა დიზაინერის მრწამსი: სისადავე. მინიმალიზმი. ფუნქციონალურობა. კომფორტი.

Hans Wegner - Round Chair

ჟურნალმა Interior Magazine ვეგნერის “მრგვალი სკამი”  მსოფლიოში ულამაზეს სკამად გამოაცხადა. გარეკანზეც გამოიტანეს ამ “სელებრითი” სკამის ფოტო.

ტყუილად ხომ არ შეარჩევდნენ აშშ-ში პირველი საარჩევნო ტელე-დებატებისთვის სწორედ ამ სკამებს. შეიძლება ითქვას, JFK ოვალური კაბინეტის საპრეზიდენტო სავარძელში პირდაპირ ჰანს ვეგნერის “მრგვალი სკამიდან” გადაჯდა.

Wegner Round Chair Kennedy-Nixon Debates

დღესაც თუ სადმე იტყვიან ხაზგასმით – The Chair (არტიკლი ჩვენ არ გვაქვს, ასომთავრული – აღარ და “მისი უდიდებულესობა – სკამი” ასე თუ თარგმნი) სწორედ “მრგვალ სკამს” გულისხმობენ.

ჰანს ვეგნერი უამრავი გამოფენის მონაწილე და ბევრი პრესტიჟული ჯილდოს მფლობელია. მისი ნამუშევრების ნახვა შეგიძლიათ პომპიდუს ცენტრში, MoMA-ში, მიუნხენის Die Neue Sammlung-ში.

Creative Commons License © Lord Vader. Stylish Blog. საავტორო უფლებები დაცულია. ნამუშევრის კოპირება, ციტირება და გამოქვეყნება დაშვებულია მხოლოდ ავტორისა და წყაროს (პოსტზე ლინკის) მითითებითა და ნებართვით. This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Unported License.

___

Hans Wegner: Master of Nordic Design

Seats of Power, From Denmark

Hans Wegner’s The Chair by Anna Carnick

 

2 thoughts on “ჰანს ვეგნერის სკამები

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  შეცვლა )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  შეცვლა )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.